Auroranın ardındaki fiziği kurcala — Güneş'in fırtınaları, Dünya'nın manyetik kalkanı, renkler ve parladıkları yükseklikler, Kp ölçeği ve dahası. Sürükle, üzerine gel; her grafik anında yanıt verir.
01Kp endeksi & auroral oval
Kp endeksi & auroral oval
Auroranın kuzeyden ne kadar indiğini gör.
3
Kp 0 – 9
Hareketli
sakinfırtına
Bu Kp seviyesinde aurora şuralardan görülebilir:
Tromsø · Norveç · 69.6°N● görülebilir
Reykjavík · İzlanda · 64.1°N● görülebilir
Oslo · Norveç · 59.9°N○ —
Edinburgh · İskoçya · 55.95°N○ —
İstanbul · Türkiye · 41°N○ —
Kaydırıcıyı çek — oval kuzeyden güneye iner, şehirler erişildikçe yanar.
02Dünya'nın manyetik kalkanı
Dünya'nın manyetik kalkanı
Şematik
Güneş rüzgârı kutuplardan içeri sızar.
Atmosfer muazzam bir kalkandır. Güneş'ten gelen yüklü parçacıkların çoğu yay şokunda saparak manyetopozdan akar; yalnızca kutup yarıklarından sızanlar atmosfere ulaşıp Kuzey Işıkları'nı yaratır.
Şematik: Güneş rüzgârı şekil göründüğünde bir kez geçer — çoğu sapar, kutup yarığından sızanlar aurorayı yaratır. Yeniden oynatmak için şekle dokun.
03Auroranın renkleri ve yükseklik
Neden farklı renkler?
Renk, gazın ve yüksekliğin işidir.
Yeşil100–300 km · Oksijen
En sık görülen renktir. Yüklü partiküller düşük irtifada (≈100–300 km) oksijen ile çarpıştığında oluşur.
Mavi ve mor — hidrojen ve helyum gazlarının ürettiği bu renkleri insan gözü çoğu zaman ayırt etmekte zorlanır.
Bir renk bandına dokun ya da üzerine gel.
Bir renk bandına dokun ya da üzerine gel — hangi gaz, hangi yükseklik.
04İzleme noktaları — ülkelere göre
2013'ten beri izleme noktaları
Norveç17 konum%81
İzlanda2 konum%10
İsveç2 konum%9
2013'ten beri toplanan gerçek izleme noktası verisinden.
0511 yıllık güneş döngüsü
Güneş uyur mu?
On bir yıl, minimumdan maksimuma.
yıl
2026SSN 141
Solar maksimum · model
Güneş'in aktivitesi ~11 yıllık bir ritimle yükselip alçalır. Maksimuma yakın dönemde güneş lekeleri ve fırtınalar sıklaşır, Aurora çok daha güneye iner; minimuma yakın dönemde ise sakin geceler hiçbir şey olmadan geçebilir. Düz çizgi: 13 aylık düzeltilmiş güneş lekesi sayısı; soluk: aylık ortalamalar; kesikli: kaydın ötesinde bir model.
Yılı sürükle — aktivite ~11 yılda sakin minimumdan fırtınalı maksimuma salınır. Şu an bir maksimuma yakınız.
06Gece izleme penceresi
En ideal zaman
Karanlık, işin diğer yarısı.
GündüzSivilDen.Astronomik karanlık
Ay aydınlanması · %0
Karanlık pencere
18:45 – 05:15
10,5 sa
Açık ve karanlık bir gökyüzü işin yarısıdır. En iyi pencere gerçek (astronomik) karanlıktır — ama parlak bir ay gökyüzünü aydınlatıp bu pencereyi daraltır. Yeni ay, ya da ay doğmadan önce çekmek, en derin karanlığı verir.
Ayın parlaklığını sürükle — dolunay gökyüzünü aydınlatıp gerçek karanlık pencereyi daraltır.
07Bir substorm'un anatomisi
0~2–3 sa
Bir substorm’un anatomisi
Sessizlik, patlama ve toparlanma.
Yay aniden parlar ve patlar — ışınlar yukarı fırlar, perde kutba doğru atılıp girdaplara katlanır. Çoğu insanın “Aurora” diye hayal ettiği hızlı, dramatik kısım.
Aurora sürekli yanmaz — bir substorm döngüsüyle nabız gibi atar. Sabır kazandırır: sakin bir yay saniyeler içinde patlamaya dönüşebilir.
Evreleri gez — sakin bir yay yüklenir, patlamada kopar, sonra toparlanmada söner.